ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Personal Income Tax) จัดเก็บจากเงินได้พึงประเมินของบุคคลในแต่ละปีภาษี ผู้ที่อยู่ในไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีถือเป็น “ผู้มีถิ่นที่อยู่” เสียภาษีจากเงินได้ในไทยและเงินได้ต่างประเทศที่นำเข้ามา ส่วนผู้ไม่มีถิ่นที่อยู่เสียเฉพาะเงินได้จากแหล่งในไทย
อัตราภาษีขั้นบันได
ภาษีคำนวณจาก “เงินได้สุทธิ” (เงินได้พึงประเมิน หักค่าใช้จ่าย หักค่าลดหย่อน) ตามอัตราก้าวหน้า 0-35%:
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตรา |
|---|---|
| 0 – 150,000 | 0% |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| เกิน 5,000,000 | 35% |
เงินได้ประเภทเงินเดือน/ค่าจ้าง (มาตรา 40(1)(2)) หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท และหักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
ค่าลดหย่อนที่ใช้บ่อย
- ครอบครัว: ส่วนตัว 60,000 · คู่สมรสไม่มีเงินได้ 60,000 · บุตร 30,000/คน (บุตรคนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้ 60,000) · บิดามารดา 30,000/คน
- ประกัน/ออม: เบี้ยประกันชีวิต ≤100,000 · ประกันสุขภาพตนเอง ≤25,000 (รวมกับประกันชีวิตไม่เกิน 100,000) · ประกันสุขภาพบิดามารดา ≤15,000 · เงินสมทบประกันสังคมตามจริง
- การลงทุนเพื่อการเกษียณ/ยั่งยืน: RMF ≤30% ของเงินได้ (ไม่เกิน 500,000) · กองทุน Thai ESG ≤30% (ไม่เกิน 300,000) · กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ/กบข./ประกันบำนาญ ≤15% (ไม่เกิน 200,000) — โดยรวมกลุ่มเกษียณต้องไม่เกิน 500,000
- อื่น ๆ: ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อที่อยู่อาศัย ≤100,000 · เงินบริจาค (ทั่วไปไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าลดหย่อน; การศึกษา/สถานพยาบาลบางประเภทหักได้ 2 เท่า)
- มาตรการกระตุ้นรายปี: รัฐมักออกสิทธิลดหย่อนชั่วคราวเป็นรายปี (เช่น Easy E-Receipt จากการซื้อสินค้า/บริการที่มี e-Tax Invoice, มาตรการเที่ยวไทย) วงเงินและช่วงเวลาเปลี่ยนทุกปี — ควรติดตามประกาศของปีนั้น ๆ
การยื่นแบบและกำหนดเวลา
- ภ.ง.ด.90/91 (ภาษีประจำปี): ยื่นภายใน 31 มีนาคมของปีถัดไป (ยื่นออนไลน์ได้ถึงราวต้นเดือนเมษายน) — ภ.ง.ด.91 สำหรับผู้มีเงินได้จากเงินเดือนอย่างเดียว ภ.ง.ด.90 สำหรับผู้มีเงินได้ประเภทอื่นด้วย
- ภ.ง.ด.94 (ครึ่งปี): สำหรับผู้มีเงินได้บางประเภท (เช่น ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ ธุรกิจ) ยื่นภายในเดือนกันยายนของปีภาษี
ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.161/2566 และ ป.162/2566 ตั้งแต่ปีภาษี 2567 (2024) เป็นต้นไป ผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทยที่นำเงินได้จากแหล่งต่างประเทศเข้ามาในไทย ต้องนำมารวมคำนวณภาษี “ไม่ว่าจะนำเข้ามาในปีใด” (เดิมยกเว้นหากนำเข้าคนละปีกับที่เกิดเงินได้) ทั้งนี้เครดิตภาษีต่างประเทศตามอนุสัญญาภาษีซ้อนยังใช้ได้
ข้อควรทราบ: มีร่างกฎหมายเสนอให้ “ยกเว้น” หากนำเงินได้เข้ามาภายในปีที่เกิดเงินได้หรือปีถัดไป แต่ ณ ปัจจุบันยังเป็นเพียงร่าง ยังไม่มีผลบังคับใช้ จึงยังต้องปฏิบัติตามกฎ ป.161/162 ข้างต้น
บทที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร (ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา) · คำสั่งกรมสรรพากร ป.161/2566, ป.162/2566 · อัตราและค่าลดหย่อนปีภาษี 2568 (2025) · เนื้อหาเรียบเรียงโดยทีม MMN เพื่อการศึกษาและวางแผนเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะกรณี โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ MMN ก่อนตัดสินใจ